देवेन्द्र किशोर ढुङगाना /केन्द्रिय पार्षद स्वतन्त्र पत्रकार संघ नेपाल। गैडाकोट : स्वतन्त्र पत्रकार संघ नेपालले आफ्नो चौधौं वार्षिक साधारणसभा तथा पाँचौं केन्द्रीय अधिवेशन २०८२ चैत २०–२१ गते आयोजना गर्दै गर्दा यसले केवल संगठनात्मक प्रक्रियाको निरन्तरता मात्र होइन, समकालीन नेपाली पत्रकारिताको दिशा र दायित्वबारे गम्भीर विमर्शको अवसर पनि सिर्जना गरेको छ। चैत १९ गतेदेखि प्रतिनिधिहरूको उपस्थिति, दर्ता तथा जिल्ला अध्यक्षहरूबीचको छलफलबाट सुरु हुने यो कार्यक्रमले देशभरका पत्रकारहरूको अनुभव, चुनौती र सम्भावनालाई एउटै मञ्चमा ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
विशेषतः जिल्ला अध्यक्षहरूले आ–आफ्ना क्षेत्रका अवस्था, अवसर र चुनौतीबारे प्रस्तुती गर्ने कार्यक्रमले पत्रकारिताको स्थानीय यथार्थलाई केन्द्रीय तहमा जोड्ने महत्वपूर्ण प्रयासका रूपमा हेरिएको छ। नेपालको पत्रकारिता केवल काठमाडौं–केन्द्रित नभई देशका दुर्गम भूभागसम्म फैलिएको छ भन्ने सन्देश यसले दिन्छ। स्थानीय स्तरमा प्रेस स्वतन्त्रता, आर्थिक संकट, सूचनाको पहुँच र राजनीतिक दबाब जस्ता विषयहरू अझै जटिल अवस्थामा रहेको सन्दर्भमा यस्ता छलफलहरू अत्यन्त सान्दर्भिक देखिन्छन्।
चैत २० गते हुने उद्घाटन समारोहले पत्रकारितामा योगदान पुर्याएका जिल्ला शाखा अध्यक्षहरूलाई सम्मान गर्दै पेशागत समर्पणको कदर गर्ने परम्परालाई निरन्तरता दिनेछ। यसले पत्रकारिता केवल पेशा मात्र नभई लोकतन्त्रको आधार स्तम्भ हो भन्ने भावलाई पुनः स्थापित गर्छ।
बन्द सत्रमा प्रस्तुत हुने अध्यक्ष, महासचिव र कोषाध्यक्षको प्रतिवेदनले संगठनको गतिशीलता, उपलब्धि र कमजोरीहरूको समीक्षा गर्नेछ। यस्ता प्रतिवेदनहरू केवल औपचारिक दस्तावेज नभई पत्रकारिताको वर्तमान अवस्था र भावी रणनीतिबारे मार्गनिर्देशन गर्ने आधार हुन्। छलफलका क्रममा उठ्ने सुझाव र आलोचनाहरूले संघलाई अझ सुदृढ बनाउने विश्वास गरिएको छ।
यस अधिवेशनको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको नयाँ नेतृत्व चयन हो। नेतृत्व परिवर्तनले संगठनमा नयाँ ऊर्जा, दृष्टिकोण र कार्यशैली ल्याउने अपेक्षा गरिन्छ। तर, यससँगै एउटा मूल प्रश्न पनि उठ्छ—के पत्रकारिता वास्तवमै राजनीतिक प्रभावबाट स्वतन्त्र रहन सकेको छ? नेपालमा पत्रकारिता क्षेत्रले लामो समयदेखि राजनीतिक ध्रुवीकरणको प्रभाव झेल्दै आएको छ। कतिपय अवस्थामा सञ्चार माध्यमहरू नै राजनीतिक स्वार्थको उपकरण बनेको आरोप लाग्ने गरेको छ।
यही सन्दर्भमा स्वतन्त्र पत्रकार संघ नेपालको यो अधिवेशनले पत्रकारितालाई राजनीतिक हस्तक्षेपबाट मुक्त राख्ने प्रतिबद्धता पुनः दोहोर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। स्वतन्त्र, निष्पक्ष र उत्तरदायी पत्रकारिता बिना लोकतन्त्रको सुदृढीकरण सम्भव छैन। पत्रकारहरूले सत्य र तथ्यमा आधारित सूचना प्रवाह गर्ने जिम्मेवारी निर्वाह गर्दा कुनै पनि प्रकारको दबाब वा प्रभावबाट मुक्त रहनु अपरिहार्य छ।
अन्ततः, यो अधिवेशन केवल संगठनात्मक कार्यक्रम नभई नेपाली पत्रकारिताको आत्ममन्थन गर्ने एउटा महत्वपूर्ण क्षण हो। बदलिँदो प्रविधि, सामाजिक सञ्जालको प्रभाव, फेक न्यूजको चुनौती र आर्थिक अस्थिरताबीच पत्रकारिताले आफ्नो विश्वसनीयता कसरी कायम राख्ने भन्ने प्रश्नको उत्तर खोज्ने अवसर पनि यही हो। यदि यस अधिवेशनले स्वतन्त्र, जिम्मेवार र व्यावसायिक पत्रकारिताको मार्गचित्र स्पष्ट गर्न सक्यो भने, यसको प्रभाव केवल संघभित्र सीमित नरही समग्र राष्ट्रकै सञ्चार क्षेत्रमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्नेछ।
