समिर न्यौपाने / काठमाडौं । पछिल्लो समय मौसम जस्तै राजनीतिक वातावरण पनि अस्थिर देखिन्छ। बिहान चिसो र दिउँसो अस्वाभाविक गर्मी बढेझैं देशको राजनीतिक माहोलमा पनि उतारचढाव तीव्र छ। सामाजिक सञ्जाल र अनलाइन माध्यमबाट सूचना सहजै उपलब्ध भइरहँदा नागरिकको चेतना र चासो अझ तीव्र बनेको छ।
जीवन संघर्षमय छ। आर्थिक अस्थिरता, पारिवारिक जिम्मेवारी र सामाजिक अपेक्षाबीच मानिसले आफूलाई स्थापित गर्न आयआर्जनको आधार खोज्नैपर्छ। समाजमा पहिचान बनाउने आधार कर्म नै हो—सानो होस् वा ठूलो। यही संघर्षबीच कतिपय युवाले बेरोजगारी, निराशा र मानसिक तनावसमेत भोगिरहेका छन्।
राजनीतिक संक्रमणले लामो समयदेखि देशलाई थिच्दै आएको छ। सशस्त्र द्वन्द्वपछिको अस्थिरता, दलहरूको अविश्वसनीयता र नेतृत्वको दोहोरिने अनुहारले नागरिकमा वितृष्णा बढाएको छ। दशकौंको अभ्यासमा विभिन्न पार्टी र नेताहरू सत्तामा पुगे, तर आम जनताले अपेक्षा गरेअनुसार सुशासन र पारदर्शिता स्थापित हुन सकेन।
पछिल्ला आन्दोलनहरूले पनि देशलाई ठूलो भौतिक तथा मानवीय क्षति पुर्याएको छ। युवाहरूको सहभागिता उल्लेखनीय रहे पनि राजनीतिक उपलब्धि स्थायी रूपमा संस्थागत हुन सकेको छैन। अब फेरि २०८२ साल फागुन २१ गते हुने आम निर्वाचनलाई धेरैले नयाँ अवसरका रूपमा हेरिरहेका छन्।
निर्वाचनले राजनीतिक तरलता हटाउने र नयाँ पुस्तालाई नेतृत्वमा ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ। भ्रष्टाचार, व्यक्तिपूजा र गुटगत राजनीतिलाई अन्त्य गर्दै सुशासनतर्फ उन्मुख हुने आशा व्यक्त भइरहेको छ। देशलाई प्रतिनिधि सभा, राष्ट्रिय सभा र स्थिर सरकार आवश्यक छ—तर त्यो जनविश्वासमा आधारित हुनुपर्छ।
समाजवाद, प्रजातन्त्र र संघीय लोकतन्त्रका आदर्शहरू व्यवहारमा कति कार्यान्वयन भए भन्ने प्रश्न अझै जीवित छ। फरक विचारधाराका दलहरूबीच प्रतिस्पर्धा स्वाभाविक हो, तर अन्ततः जनताले कामका आधारमा मूल्यांकन गर्नेछन्।
यदि आगामी निर्वाचनमार्फत जुझारु, उत्तरदायी र पारदर्शी नेतृत्व उदायो भने देशले नयाँ दिशा लिन सक्छ। बहुलता, समावेशिता, लोकतन्त्र र नागरिक सहभागितालाई केन्द्रमा राखेर अघि बढ्दा मात्र राजनीतिक संस्कार परिपक्व हुनेछ।
भ्रष्ट साङ्गलो तोडेर मुलुकले काँचुली फेर्ने समय आएको छ भन्ने जनआकांक्षा बलियो छ। अबको परीक्षा राजनीतिक दल र नेतृत्वको हो—जनताले परिवर्तन चाहेका छन्।
