मध्यपूर्वमा तनाव खतरनाक मोडमा प्रवेश गरेको छ। संयुक्त राज्य अमेरिका ले इरानका अधिकांश एन्टी–मिसाइल प्रणालीहरू ध्वस्त पारिएको दाबी गरेको छ भने इरान ले पछिल्लो दुई दिनमा ६५० अमेरिकी सैनिक मारिएको दाबी गर्दै तीव्र प्रतिक्रिया जनाएको छ। अमेरिकी पक्षले भने इरानको दाबीलाई “पूर्णतः असत्य” भन्दै अस्वीकार गरेको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले इरानको वायुसेना र नौसेनालाई “लगभग निष्क्रिय” पारिएको घोषणा गर्दै कारबाही अब केवल सामरिक संरचनामा सीमित नरही इरानी नेतृत्वको उच्च तहलाई समेत लक्षित गरिएको स्पष्ट पारेका छन्। यसले द्वन्द्वलाई थप आक्रामक र अनिश्चित दिशातर्फ धकेलेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
उता इजरायल का सैन्य स्रोतहरूका अनुसार इरानको भावी सर्वोच्च नेता चयन प्रक्रियासँग सम्बन्धित एक गोप्य परिसरमा समेत प्रहार गरिएको दाबी गरिएको छ। उक्त दाबी स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन सकेको छैन, तर यसले क्षेत्रीय तनावलाई थप चर्काएको छ।
कूटनीतिक क्षेत्रमा समेत यसको प्रभाव देखिन थालेको छ। दुबई स्थित अमेरिकी वाणिज्य दूतावास परिसरमा ड्रोन खसेपछि सुरक्षा सतर्कता उच्च बनाइएको छ। घटनामा कुनै मानवीय क्षति नभए पनि अमेरिकाले जोखिम घटाउन तीन देशमा रहेका आफ्ना दूतावासहरू अस्थायी रूपमा बन्द गर्ने निर्णय गरेको जनाएको छ। ती क्षेत्रमा रहेका आफ्ना नागरिकलाई तत्काल बाहिरिन चेतावनी दिइएको छ।
नागरिक सुरक्षाको चिन्ता बढ्दै जाँदा संयुक्त अरब इमिरेट्स ले छिमेकी राष्ट्रहरूसँग मिलेर सुरक्षित हवाई मार्ग सञ्चालनमा ल्याएको छ। विभिन्न देशहरूले उद्धार उडानहरू तीव्र पारेपछि क्षेत्रीय व्यावसायिक हवाई सेवा अव्यवस्थित बनेको छ।
ऊर्जा बजारमा पनि तनावको सीधा असर देखिएको छ। विश्वको प्रमुख तेल मार्ग Strait of Hormuz मा अवरोध हुन नदिन अमेरिकी नौसेनाले ट्यांकरहरूलाई सुरक्षा स्कर्ट उपलब्ध गराउने संकेत दिएको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले पर्सियन खाडी क्षेत्रमा सञ्चालन हुने जहाजहरूका लागि अमेरिकी ‘बीमा र सुरक्षा ग्यारेन्टी’ घोषणा गरेका छन्।
युद्धको त्रासले बजारमा झट्का दिँदै अमेरिकामा पेट्रोलको मूल्य एकैदिनमा तीव्र उकालो लागेको छ। सन् २००५ यताकै सबैभन्दा ठूलो दैनिक वृद्धि भएको बताइएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यदि तनाव यथावत् रह्यो भने विश्वव्यापी महँगी र आर्थिक अनिश्चितताको नयाँ लहर सुरु हुनसक्ने जोखिम बढ्दै गएको छ।
क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलन, कूटनीतिक पहल र सैन्य रणनीतिहरूबीच मध्यपूर्व पुनः एकपटक विश्व राजनीतिका केन्द्रमा उभिएको छ।
