जनक राजवंशी, हल्दिबारी । हालै सामाजिक सञ्जालमा चर्चामा आएको एक नयाँ ट्रेन्डले डिजिटल गोपनीयताको विषयलाई फेरि एकपटक बहसको केन्द्रमा ल्याएको छ।
आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) को प्रयोग गरी मानिसहरूको फोटोमा लुगाफाटा परिवर्तन गरिदिने, विशेषगरी महिलाहरूको फोटोमा साडी लगाइदिने र हटाइदिनेजस्ता गतिविधिहरू बढ्दो क्रममा छन्। यो प्रविधिले एकातिर रमाइलो र रचनात्मक प्रयोगका अवसर दिएको छ भने अर्कोतिर यसले व्यक्तिगत गोपनीयतामा गम्भीर खतरा पैदा गरेको छ।
AI प्रविधिले फोटोमा साडी वा अन्य लुगा लगाइदिने मात्र नभई ती लुगाहरू हटाउन पनि सक्ने क्षमता राख्छ। यसको अर्थ, तपाईंले सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्नुभएको कुनै पनि फोटोलाई दुरुपयोग गर्न यो प्रविधिले सहज बनाइरहेको छ। तपाईंको अनुमतिबिना नै तपाईंको फोटोमा अनावश्यक परिवर्तन गरी त्यसलाई गलत उद्देश्यका लागि प्रयोग गर्न सकिने जोखिम बढेको छ।
विशेषज्ञहरूले यस विषयमा गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार AI मोडललाई जब तपाईंले आफ्नो फोटो वा डेटा प्रयोग गर्न दिनुहुन्छ, त्यसले तपाईंको जानकारीलाई स्थायी रूपमा आफ्नो डेटाबेसमा भण्डारण गर्छ। यो डेटाको दुरुपयोग हुन सक्छ, जसलाई नियन्त्रण गर्न असम्भवप्रायः हुन्छ।
यसर्थ, डिजिटल दुनियाँमा आफ्नो व्यक्तिगत गोपनीयताको सुरक्षा गर्नका लागि हामी सबैले सावधानी अपनाउनु अपरिहार्य छ। कुनै पनि एप वा वेबसाइटलाई आफ्नो फोटो वा व्यक्तिगत डेटा साझा गर्नुअघि त्यसको गोपनीयता नीति (Privacy Policy) राम्रोसँग बुझ्नुहोस्। AI लाई आफ्नो व्यक्तिगत डेटा दिनुअघि त्यसको सम्भावित जोखिमबारे सोच्नुहोस् र आफ्नो तस्बिर तथा जानकारीको सुरक्षाका लागि सचेत रहनुहोस्। डिजिटल साक्षरता आजको आवश्यकता हो, ताकि हामीले यस्ता प्रविधिहरूको सदुपयोग गर्न सकौँ र दुरुपयोगबाट जोगिन सकौँ।
