लसुन नेपाली भान्छाको अपरिहार्य मसला मात्र नभई एक शक्तिशाली औषधि पनि हो। आयुर्वेद र आधुनिक चिकित्सा विज्ञान दुवैले यसलाई स्वास्थ्यका लागि लाभदायक मान्दछन्। तर, लसुनको तासीर ‘तातो’ हुने भएकाले बढ्दो गर्मीमा यसको जथाभावी प्रयोगले फाइदा भन्दा बढी बेफाइदा पुऱ्याउन सक्छ।
गर्मीमा लसुन खानुका फाइदाहरू:
लसुनले पाचन प्रक्रियामा सुधार ल्याउँछ र गर्मीमा हुने अपच वा पेट फुल्ने समस्या कम गर्छ। यसमा पाइने ‘एलिसिन’ नामक तत्वले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ, जसले भाइरल र ब्याक्टेरियल संक्रमणबाट जोगाउँछ। साथै, यसले रक्तसञ्चार र मुटुको चाललाई सन्तुलित राख्न मद्दत गर्छ र कलेजोमा रहेका विषाक्त पदार्थहरूलाई बाहिर निकाली शरीरलाई ‘डिटक्स’ गर्दछ।
गर्मीमा हुन सक्ने जोखिमहरू:
लसुनको तातो प्रकृतिका कारण गर्मीमा यसको बढी सेवन गर्दा शरीरमा गर्मी बढ्न गई एसिडिटी, छाती पोल्ने र मुखमा छाला आउने समस्या हुन सक्छ। छाला संवेदनशील हुनेहरूका लागि यसले डन्डीफोर, बिमिरा र पसिना गन्हाउने समस्या निम्त्याउन सक्छ। विशेषगरी पित्त प्रकृति भएका र डिहाइड्रेसनको समस्या झेलिरहेका व्यक्तिहरूलाई यसले थप कष्ट दिन सक्छ।
खाने सही तरिका:
गर्मीमा काँचो लसुन खानुको सट्टा तरकारी, दाल वा करीमा पकाएर खानु उपयुक्त हुन्छ। पकाउँदा यसको तीव्रता कम हुन्छ र शरीरलाई पचाउन सजिलो हुन्छ। दिनमा एक वा दुई केस्रा मात्र प्रयोग गर्नु सुरक्षित मानिन्छ। यसलाई लौका वा काँक्रो जस्ता चिसो तासीर भएका खानेकुरासँग मिसाएर खाँदा शरीरको तापक्रम सन्तुलनमा रहन्छ। लसुनको सेवन गर्दा प्रशस्त पानी पिउनु अनिवार्य छ।
कुन अवस्थामा नखाने?
यदि तपाईंलाई पहिले नै एसिड रिफ्लक्स, पेटको अल्सर, छालामा फोका आउने वा अत्यधिक शरीर पोल्ने समस्या छ भने गर्मीभरि लसुनको सेवन कम गर्नु वा बन्द गर्नु नै बुद्धिमानी हुन्छ।
