आफ्ना सहकर्मी गुमाएको शोक र चुनौतीबीच १३ हजार बढीको उद्धार; प्रधानमन्त्री शाह भन्छन्– ‘तपाईंहरूको त्याग र निष्ठाप्रति देश सधैँ कृतज्ञ रहनेछ’
काठमाडौँ । “अहोरात्र खटिनुभएको छ, खोजिरहनुभएको छ, उद्धार गरिरहनुभएको छ। हामीलाई थाहा छ, तपाईंहरू पनि साथीहरू गुमाएको पीडामा हुनुहुन्छ। यस्तो पीडामा आँसु लुकाएर दलदलमा पसिरहनुभएको छ…” प्रधानमन्त्री बालेन्द्र (बालेन) शाहले आइतबार सामाजिक सञ्जालमार्फत राष्ट्रसेवक सुरक्षाकर्मीहरूलाई सम्बोधन गर्दै व्यक्त गरेका यी शब्दहरूले केवल विपद्को भयावहता मात्र होइन, उद्धारमा खटिएका सुरक्षाकर्मीको अदम्य साहस र मानवीय संवेदनालाई पनि उजागर गरेको छ।
प्रधानमन्त्री शाहले बाढी र पहिरोको संकटमा आफ्नो ज्यानको बाजी लगाएर नागरिकको रक्षामा जुटेका नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलका कमान्डर तथा जवानहरूको त्यागको उच्च प्रशंसा गर्दै उनीहरूको सेवा, सुरक्षा र सुविधामा सरकारले कुनै सम्झौता नगर्ने स्पष्ट प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
खम्पा क्याम्पको त्यो साहसिक क्षण
प्रधानमन्त्री शाहका अनुसार नुवाकोटको विदुर-६, खम्पा क्याम्पस्थित केन्द्रीय कारागारमा भदौ १० गते घटेको घटना सुरक्षाकर्मीको उच्च मनोबल र संयमको अतुलनीय उदाहरण हो। रसुवाको भोटेकोशीमा आएको भीषण बाढी कारागारको पहिलो तलासम्म पस्दा त्यहाँ ९२३ जना कैदीबन्दी थिए।
बाढीले प्रशासनिक भवन र सुरक्षा पोस्ट ढाल्दै गर्दा खटिएका ५२ जना सुरक्षाकर्मीले विचलित नभई कैदीबन्दीलाई माथिल्लो तलामा सारे। सोही मौकामा पर्खाल तोडी भागेका ५० जना कैदीबन्दीलाई पुनः नियन्त्रणमा लिए भने स्थानीयको ज्यान समेत बचाए। आज ब्यारेक लेदोले पुरिएको र खानेपानीको पहुँच मार्ग समेत नरहेको अवस्थामा आफैँ टाढाबाट पानी बोकेर ड्युटीमा उभिएका उनीहरूको यो निष्ठाले विपद् व्यवस्थापनमा नयाँ मानक खडा गरेको छ।
विपद्मा एकीकृत परिचालन र उपलब्धि
प्रधानमन्त्रीको कमान्ड पोस्ट र राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको निर्देशन अनुसार हाल प्रभावित क्षेत्रमा तीनवटै सुरक्षा निकाय एकीकृत रूपमा खटिएका छन्। हालसम्मको उद्धार र परिचालनको चित्र यस प्रकार छ:
- विशाल उद्धार कार्य: एकीकृत प्रयासबाट अहिलेसम्म १३ हजार ३ सय ९१ जना मानिसलाई सकुशल उद्धार गरिएको छ। घाइतेहरूलाई काँधमा बोकेर, स्थलमार्गमार्फत तथा हेलिकप्टर प्रयोग गरी तत्काल अस्पताल पुर्याइएको छ।
- नेपाली सेना (९,२८७ जना): नुवाकोटको बट्टारमा उपरथीको नेतृत्वमा ‘फरवार्ड हेडक्वार्टर’ र रसुवाको धुन्चेमा सहायक रथीको नेतृत्वमा ‘ट्याक्टिकल हेडक्वार्टर’ खडा गरी सुरुङ क्षेत्रमा खोजतलास तथा बेलीब्रिज/एक्रो ब्रिज निर्माणमा सेना जुटिरहेको छ।
- नेपाल प्रहरी (७,९७५ जना): तालिमप्राप्त कुकुर (केनाइन टोली) को प्रयोग गरी खोजबिन, शव व्यवस्थापन, सूचना प्रवाह र प्रभावित क्षेत्रमा शान्ति सुरक्षा कायम गर्न अग्रपंक्तिमा खटिएको छ।
- सशस्त्र प्रहरी बल (४,२०३ जना): गोताखोर, डोरी टोली, ड्रोन स्क्वाड र १३ वटा विपद् प्रतिकार्य बेसहरूमार्फत भोटेकोशी र त्रिशूलीको उर्लँदो बाढीमा उद्धार जारी राख्दै चीन सीमानामा पुनः नेपाली झण्डा फहराउन सफल भएको छ।
शोकलाई शक्तिमा बदल्ने संकल्प
यो विपद् नागरिकका लागि मात्र नभई सुरक्षा निकायका लागि पनि उत्तिकै पीडादायी बनेको छ। बाढीका कारण हालसम्म ४५ नेपाली सेना, २५ नेपाल प्रहरी र १२ सशस्त्र प्रहरी गरी कुल ८२ जना सुरक्षाकर्मी अझै सम्पर्कविहीन छन्। आफ्ना सहकर्मी हराएको गहिरो शोक र आँसु लुकाएर दलदल खोस्रिरहेका, शव व्यवस्थापन गरिरहेका र माइकिङ गर्दै नागरिकलाई सचेत गराइरहेका सुरक्षाकर्मीको कार्यशैलीले सिंगो देशलाई भावुक र प्रेरित बनाएको छ।
विश्लेषण: संकट व्यवस्थापनमा नयाँ दृष्टिकोण
प्रधानमन्त्री बालेन शाहको यो सम्बोधन केवल औपचारिक धन्यवाद वा ढाडस मात्र होइन, यसले राज्य र यसका अग्रपंक्तिका राष्ट्रसेवकहरूबीचको भावनात्मक सम्बन्धलाई बलियो बनाएको छ। कठिन भूगोल, प्रतिकुल मौसम र आफ्नै साथीहरू गुमाउँदाको मानसिक तनावका बाबजुद पनि सुरक्षा निकायले देखाएको व्यावसायिकता र समर्पणले जनतामा राज्यप्रतिको भरोसालाई पुनर्जीवित गराएको छ।
प्रधानमन्त्रीले सुरक्षाकर्मीका परिवार र सहयोगमा जुटेका स्वदेशी तथा विदेशी विज्ञहरूप्रति प्रकट गरेको आभारले विपद्को यो घडीमा राष्ट्रिय एकता र सहकार्यको सन्देश दिएको छ। दलदलमा पसेर नागरिकको जीवन बचाउने यी राष्ट्रसेवकहरू नै आजको संकटका वास्तविक नायक हुन्।
