नेत्रविक्रम बिमली
झापा जिल्लामा रगतको माग र प्रयोगमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ, जसले सुरक्षित रगत व्यवस्थापनमा नयाँ चुनौतीहरू ल्याएको छ। २०३८ सालको चैत्र १७ गतेदेखि निरन्तर सेवा प्रदान गर्दै आएको नेपाल रेडक्रस सोसाइटी, झापा शाखाले यस कठिनाइलाई दूर गर्नका लागि निरन्तर प्रयास गरिरहेको छ।
बढ्दो सहरीकरण र जटिल स्वास्थ्य समस्याहरूले गर्दा रगतको माग वृद्धि भइरहेको छ, तर यसका साथसाथै स्वयंसेवी रक्तदाताको संख्या पनि थप्नु पर्ने आवश्यकताको साँचो चुनौती खडा भएको छ। यद्यपि, विभिन्न संघ, संस्था र निकायहरूको सक्रियतामा रक्तदान कार्यक्रमहरू चलिरहेका छन्, तथापि कहिलेकाहीँ रगतको अभाव देखिन सक्छ।
रगत संकलन र वितरणको अवस्था :
आर्थिक वर्ष २०८१/८२ सम्मको रिपोर्टअनुसार, झापाका प्रमुख रक्तसञ्चार केन्द्रहरूबाट २०,७७३ युनिट रगत संकलन गरिएको थियो भने, २१,७५२ युनिट रगत वितरण गरिएको छ। यसरी संकलित रगतलाई अत्याधुनिक प्रविधिको माध्यमबाट ‘कम्पोनेन्ट’ (रगतका विभिन्न घटकहरू) मा विभाजन गरिन्छ, जसले गर्दा एक युनिट रगतबाट धेरै बिरामीलाई बचाउन सम्भव बनाएको छ।
विस्तार र आधुनिकीकरणको पथमा :
झापाका ६ वटा रक्तसञ्चार केन्द्रहरूले निरन्तर रूपमा रक्तदान कार्यक्रम आयोजना गर्दै आएका छन्, जसले रगतको आपूर्ति व्यवस्थालाई मजबुत बनाउन योगदान पुर्याएको छ। सेवालाई अझ प्रभावकारी र विश्वसनीय बनाउन, आधुनिक उपकरणहरूको प्रयोगमा जोड दिइएको छ। यसै क्रममा भद्रपुरस्थित रक्तसञ्चार सेवा केन्द्रको स्तरवृद्धि र भौतिक पूर्वाधार सुधारका लागि नयाँ पहल सुरु भएको छ। भौतिक पूर्वाधार र यातायात मन्त्रालय अन्तर्गत ‘निर्माण व्यवसायी कोष’ बाट विनियोजित रकम मार्फत उक्त केन्द्रको भवन र संरचनामा सुधारका लागि सम्झौतासमेत भई काम अघि बढिरहेको छ।
यद्यपि, रेडक्रस झापा शाखाका अनुसार पर्याप्त स्वयंसेवी रक्तदाताको अभाव एक ठूलो समस्या बनेको छ। यसले कहिलेकाहीं बिरामीहरूलाई रगतको अभावमा कठिनाइमा पार्ने अवस्था सिर्जना गर्छ। रेडक्रस झापा शाखाका मन्त्री चन्द्र चुडालले भने, “माग अनुसारको रगत व्यवस्थापन गर्न हामी निरन्तर प्रयासरत छौँ, तर यसका लागि सबै वर्गको सकारात्मक सोच र नियमित रक्तदानको आवश्यकता छ।”
झापामा संकलित रगतले न केवल स्थानीय अस्पतालहरू, अपितु छिमेकी जिल्लाका बिरामीहरूलाई पनि ठूलो राहत पुर्याइरहेको छ। तर, यस कार्यमा अझै सबैको सक्रियता र सहयोगको आवश्यकता रहेको छ।
रगतको महत्व र सामूहिक जिम्मेवारी :
रगतको माग र आपूर्ति व्यवस्थापन कुनै एक संस्थाको मात्र जिम्मेवारी होइन, यो हामी सबैको साझा जिम्मेवारी हो। एक जनाले दिएको रगत अर्को जनाको जीवन बचाउन सक्दछ। यस्तो अवस्थामा, रेडक्रस झापाले भनेजस्तो, “सकारात्मक सोच र नियमित रक्तदान” हामी सबैको कर्तव्य हुनुपर्छ। केवल यसैले मात्र हामी सुरक्षित रगतको सुनिश्चितता गर्न सक्षम हुनेछौं।
