झापा। प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको समानुपातिक मतगणना सकिएपछि संसदको नयाँ अंकगणित सार्वजनिक भएको छ। परिणामअनुसार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) प्रतिनिधिसभामा सबैभन्दा ठूलो दल बनेको छ, तर दुई तिहाइ बहुमतका लागि भने अझै दुई सिट अपुग भएको देखिन्छ।
निर्वाचन परिणामअनुसार रास्वपाले प्रत्यक्षतर्फ १२५ र समानुपातिकतर्फ ५७ सिट जित्दै कुल १८२ सिट प्राप्त गरेको छ। प्रतिनिधिसभामा दुई तिहाइ बहुमतका लागि १८४ सिट आवश्यक पर्छ।
समानुपातिक मत परिणाम
समानुपातिकतर्फ कुल १ करोड ७ लाख ३९ हजार ११५ मत सदर भएको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ। यसमध्ये ३ प्रतिशतभन्दा बढी मत ल्याएका ६ दलले मात्र सिट बाँडफाँटमा भाग लिएका छन्।
समानुपातिकतर्फ दलहरूले पाएको मत यस्तो छ:
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी — ५१,३९,२३५ मत (४७.८६%)
नेपाली कांग्रेस — १७,४९,५८३ मत (१६.२९%)
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) — १४,४८,८५४ मत (१३.४९%)
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी — ८,०५,७७३ मत (७.५०%)
श्रम संस्कृति पार्टी — ३,७८,६४९ मत (३.५३%)
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी — ३,२९,४७२ मत (३.०७%)
३ प्रतिशतभन्दा कम मत ल्याउने दलहरू सिट बाँडफाँट प्रक्रियामा सहभागी हुन पाएका छैनन्।
सिट कसरी बाँडफाँट हुन्छ ?
प्रतिनिधिसभामा समानुपातिकतर्फ कुल ११० सिट हुन्छ। निर्वाचन ऐनअनुसार थ्रेसहोल्ड पार गरेका दलहरूको कुल मतलाई सिट संख्याले भाग गरेर ‘भाजक’ निकालिन्छ।
यस निर्वाचनमा ६ दलले प्राप्त गरेको कुल मत ९८ लाख ५१ हजार ५६६ रहेको छ। यसलाई ११० ले भाग गर्दा ८९,५६० मतको भाजक निर्धारण गरिएको छ।
त्यसपछि प्रत्येक दलले प्राप्त गरेको मतलाई सो भाजकले भाग गरेर पहिलो चरणको सिट निर्धारण गरिन्छ। बाँकी रहेका सिटहरू दलहरूको बाँकी मतको आधारमा बाँडफाँट गरिन्छ।
समानुपातिक सिट वितरण
अन्तिम गणनाअनुसार समानुपातिकतर्फ दलहरूले पाउने सिट संख्या यस्तो देखिन्छ:
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी — ५७ सिट
नेपाली कांग्रेस — २० सिट
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) — १६ सिट
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी — ९ सिट
श्रम संस्कृति पार्टी — ४ सिट
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी — ४ सिट
संसदको नयाँ अंकगणित
प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवै जोड्दा प्रतिनिधिसभामा दलहरूको सिट संख्या यस्तो हुने देखिन्छ:
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी — १८२ सिट
नेपाली कांग्रेस — ३८ सिट
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) — २५ सिट
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी — १७ सिट
श्रम संस्कृति पार्टी — ७ सिट
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी — ५ सिट
कुल २७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा दुई तिहाइ बहुमतका लागि १८४ सिट आवश्यक पर्छ। अहिले रास्वपाको सिट संख्या १८२ पुगेकाले दुई तिहाइ बहुमतका लागि अझै २ सिट अपुग रहेको छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यस्तो अवस्थामा साना दल वा स्वतन्त्र सांसदहरूको समर्थनले संसदको शक्ति सन्तुलनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ।
